Kilka słów o nagrodach dla naszych dzieci

***

Jeśli dostaniesz piątkę, czerwony pasek, zdobędziesz metal to dostaniesz xyz (podobno pod koniec roku szkolnego sklepy z elektroniką są okupowane przez rodziców).

Cel nagrody 

Definicja, jaką chcę przytoczyć brzmi: celem nagrody jest docenienie, wyróżnienie kogoś za coś co zrobił, aby zmotywować go do powielania zachowania.

Zatem nagradzamy dzieci bo chcemy aby przynosiło lepsze oceny, świadectwa lub metale w sporcie.
Lecz czy to dobra droga …

Trochę teorii

W psychologii motywację dzielimy na zewnętrzną i wewnętrzną.

W motywacji zewnętrznej potrzebujemy np. nagrody aby robić coś dalej np. chodzisz na wycieczki z sąsiadką bo ona zamian daje ci powidła, które uwielbiasz, stajesz na uszach aby dostać premię itd.

Natomiast motywacja wewnętrzna nie wymaga żadnych nagród - to wewnętrzna satysfakcja, radość. To pokonywanie siebie daje apetyt na więcej. To m.in. dlatego alpiniści zdobywają kolejne szczyty, mimo ogromnego trudu jaki w to wkładają.

Metoda motywacji zewnętrznej, czyli obiecania nagród za wykonaną pracę, świetnie sprawdza się, gdy wykonujemy zajęcie nudne, mało rozwojowe i nieprzyjemne. Ponieważ przy takich zadaniach motywacja wewnętrzna zupełnie nie istnieje, pojawia się raczej opór i niechęć do działania, dlatego musimy naszej motywacji trochę pomóc. Perspektywa powideł czy premii jest w takiej sytuacji właściwie jedynym motywatorem zachęcającym do podjęcia i zakończenia rutynowej pracy.
Pamiętajmy, że motywacja zewnętrzna, oparta na nagrodach, nie sprawdzi się jednak, gdy chcemy, aby ktoś stworzył coś inspirującego czy oryginalnego. Do takiej pracy potrzeba uwolnienia kreatywności, odwagi do eksperymentowania i nowych rozwiązań. Człowiek może w pełni skorzystać z tych zasobów, gdy kieruje nim motywacja wewnętrzna, czyli przekonanie do tego, co robi, i poczucie osiągania własnych celów. Mało tego! Nagradzanie człowieka za to, co lubi robić i w czym się spełnia, może prowadzić do zabicia jego motywacji wewnętrznej i utraty zainteresowania wykonywanym zadaniem.

Kary i nagrody przenoszą punkt ciężkości z motywacji wewnętrznej (robię coś, bo to lubię lub chcę tego) na zewnętrzną (robię coś, bo coś z tego będę mieć: pochwałę, nagrodę, aprobatę znaczącej dla mnie osoby, czyli rodzica lub nauczyciela). Często zabiera to też przyjemność z samego działania. Wyobraźmy sobie sytuację, że dziecko lubi grać na pianinie. Robi to z chęcią, często lecz w chwili gdy zaczniemy mu obiecywać nagrody gdy weźmie udział w konkursie - możemy lecz nie musimy zabić jego duszę pianisty.

Zawsze kiedy chcesz w jakiś sposób wpłynąć na zachowanie swojego dziecka, patrz na to w dłuższej perspektywie - czego ja uczę swoje dziecko? Jakie przekonania mu wpajam?

To co wydaje mi się być najbardziej problematyczne jeśli chodzi o nagradzanie dzieci za naukę to:

• wpajanie przekonania, że nauka jest ciężka, trudna i męcząca i bez nagrody nie opłacalna
• dzieci mają trudność w poznaniu siebie, bo nie kierują się wewnętrznymi potrzebami tylko jedynie nagrodami. Skąd więc mają wiedzieć czego chcą od życia
• nagroda traci na wartości po krótkim czasie.

***